The Edge
14.10.20263 min
Duitsland en de Noordse landen: pijlers van de Europese veerkracht
Duitsland, lange tijd een toonbeeld van begrotingsdiscipline, accepteert nu meer schulden om zijn economische transformatie te financieren. Aan de andere kant van het spectrum blijven de Noordse landen profiteren van robuuste overheidsfinanciën. In een wereld waarin geld niet langer gratis is, trekken deze twee modellen de aandacht van beleggers.
- De strategie berust op drie pijlers: investeringen, begrotingsconsolidatie en structurele hervormingen.
- Berlijn geeft de overheidsinvesteringen een nieuwe impuls met een fonds van 500 miljard euro voor infrastructuur, defensie en de groene transitie.
- De Noordse landen hebben solide fundamenten, waarbij begrotingsdiscipline, een dynamische export en gerichte groei samengaan.
- Contrastrijke regio: Denemarken is koploper, Zweden herstelt en Noorwegen wordt aangedreven door de energiesector, terwijl de conjunctuurcyclus en het begrotingstekort nadeliger zijn voor Finland.
Duitsland wijzigt zijn begrotingsdoctrine
Na meerdere jaren van trage groei en een afbrokkelend industrieel concurrentievermogen heeft Duitsland besloten het tempo te wijzigen en sneller hervormingen door te voeren. De opmars van de partij AfD (Alternative für Deutschland) bij de laatste verkiezingen heeft het gevoel van urgentie binnen de coalitie van bondskanselier Friedrich Merz versterkt. De constatering wordt breed gedeeld: een status quo stelt de grootste economie van Europa niet langer in staat om haar positie te behouden. De uitdaging is nu om ‘s lands concurrentievermogen en groeipotentieel duurzaam te herstellen.
Rendementsontwikkeling sinds december 2024
Bronnen: Bloomberg, Indosuez Wealth Management.
Investeren, consolideren, hervormen: het driestappenplan
Het plan van de Duitse regering berust op drie pijlers: investeringen, begrotingsconsolidatie en hervorming van het pensioenstelsel en de administratie. Deze combinatie weerspiegelt een streven naar evenwicht: enerzijds wil de regering de economie ondersteunen via toekomstgerichte investeringen. Anderzijds wil zij de overheidsfinanciën beheersbaar houden en de structurele belemmeringen wegwerken, die zowel op bedrijven als op de staatsfinanciën druk uitoefenen. Om op die manier de groei te ondersteunen zonder de duurzaamheid op lange termijn uit het oog te verliezen.
500 miljard euro: Berlijn verandert van koers
Dit cijfer vat de koerswijziging mooi samen: een investeringsfonds van 500 miljard euro. Om dit mogelijk te maken, versoepelt Duitsland zijn begrotingsdiscipline aanzienlijk. En dat terwijl die discipline een belangrijk beleidsprincipe vormde. De middelen gaan in de eerste plaats naar infrastructuur, defensie en de groene transitie, drie gebieden waar de behoefte aan overheidsinvesteringen als prioritair wordt aangemerkt en waar de inspanningen moeten bijdragen aan een duurzame versterking van het groeipotentieel van het land.
Duitsland wijzigt doctrine, de Noordse landen blijven bij hun koers.
Eloi Ziegler - Head of Advisory Solutions
Noord-Europa, meer beleidsruimte dankzij lagere schuldniveaus
De Noordse landen combineren begrotingsdiscipline, exportkracht en gerichte groeipijlers. Ondanks het gemeenschappelijke recept zijn er wezenlijke verschillen: de regio is geen uniform blok en elke economie speelt haar eigen rol, met verschillende drijfveren en gevoeligheden.
- Denemarken: motor van de regionale groei;
- Zweden: in een herstelfase;
- Noorwegen: voortgestuwd door eigen energierijkdom;
- Finland: meest conjunctuurgevoelige economie van het viertal, en het meest gevoelig voor een hoge schuldgraad.
Waarom het Noorden een voorsprong heeft
In vergelijking met de Verenigde Staten en de rest van Europa beschikken de Noordse landen over verschillende troeven, die zowel toe te schrijven zijn aan de soliditeit van hun overheidsfinanciën als aan de kwaliteit van hun economische structuur:
- Lagere schuldgraad dan in veel grote landen;
- Meer beleidsruimte: minder begrotingsdruk, dus meer marge om de groei te ondersteunen;
- Prijszettingsvermogen bij de exporteurs dankzij hun leidende positie;
- Voordeel ten opzichte van de Verenigde Staten in talrijke scenario’s waarin de rente daalt;
- Structurele kwaliteit in de gezondheidszorg, de industrie en de dienstensector.
Ontwikkeling van de 10-jaars staatsobligatierentes in Noord-Europa (2016–2026)
Bronnen: Bloomberg, Indosuez Wealth Management.
Rente: sneller einde cyclus in Noordse landen
De Noordse landen naderen het einde van hun renteverhogingscyclus, wat sneller is dan in de Verenigde Staten. Zowel in Zweden als in Noorwegen zal de volgende beweging naar verwachting beperkt zijn en afhangen van de economische cijfers die de komende maanden worden gepubliceerd, waardoor er weinig ruimte blijft voor onaangename verrassingen. De aandelenmarkten kunnen een dergelijk klimaat gunstig onthalen, op voorwaarde dat er meer duidelijkheid komt over de kredietkosten.
Samenvatting
Decennialang stond Berlijn symbool voor begrotingsdiscipline. Het accepteren van meer schulden om infrastructuur, defensie en de energietransitie te financieren, vormt inderdaad een ingrijpende verandering die de Europese groei kan ondersteunen. De Noordse landen, hoewel onderling verschillend, profiteren daarentegen van hun solide balansen en begrotingsdiscipline.
